Bystrzycka „kuźnia” w kłodzkiej Bibliotece

{gallery}2014plakatkuznia{/gallery}

 Wystawa”Bystrzycka kuźnia” była prezentowana w bystrzyckim Muzeum Filumenistycznym w sierpniu i wrześniu 2013 roku. Dzięki współpracy naszej Biblioteki ze Związkiem Sybiraków oddz. Bystrzyca Kłodzka wystawa zostanie zaprezentowana naszym czytelnikom. Otwarcie wystawy 11 kwietnia 2014 godz.18.00 w Saloniku Prasowym.

   „Sądząc po znaleziskach przy obecnej ulicy Okrzei w Bystrzycy Kłodzkiej, kuźnia znajdowała się tutaj już w czasach wojny 30-letniej (1618-1648). Pierwsza udokumentowana wzmianka jest datowana na rok 1790, gdy dom został sprzedany za 14 talarów i 10 srebrnych groszy. Jako pierwszy właściciel został wymieniony Ignatz Soppler, który w roku 1830 sprzedał dom swojemu synowi Josephowi.

    W 1874 r. kupił kuźnię Anton Wolf i w jego rodzinie pozostawała aż do wywłaszczenia i przymusowego wysiedlenia w 1946 r. Ostatnim właścicielem z rodziny Wolf był Friedrich, znany i lubiany w mieście i okolicy ze względu na dobrą pracę, ale również ze względu na sarkastyczne poczucie humoru. Jego syn Paul uczył się kowalstwa artystycznego i w roku 1939 uzyskał w tym zawodzie mistrzowski tytuł. Jeszcze teraz wiele prac w Bystrzycy świadczy o jego biegłości. Paul wraz z bratem zbudował również w tym czasie maszynę do produkcji ogrodzeń siatkowych, aby uwolnić się od kowalstwa, głównie podkuwania koni. Po przymusowych wysiedleniach i okresie niewoli podążył za rodziną do Niemiec Zachodnich w okolice Attendorn/Olpe w Sauerland. Oprócz pracy zawodowej wykuwał także tutaj kraty, świeczniki, lampy i inne części, aby tym sposobem zarabiać na życie. Po przeprowadzce rodziny do Düsseldorf zakończył swoją działalność dopiero w późnym wieku, wiele prac świadczy o jego umiejętnościach.

   Kuźnię w Bystrzycy przejął w roku 1946 Polak Jan Liwacz. Był również kowalem i był jednym z pierwszych osadzonych w Auschwitz więźniów (więzień nr 1010), później przeniesiony do innego obozu koncentracyjnego. W Auschwitz wykonał na rozkaz kierownictwa obozu szyld nad bramą wejściową. Napis ten: „Arbeit macht frei“ stał się znany na całym świecie. Wiele innych jego prac można oglądać w małym muzeum. W Bystrzycy Kłodzkiej pracował do końca lat 60-tych.Później kuźnia została zamknięta, wybudowano ściany działowe na komórki mieszkańców, a dymnik rozebrano do fundamentu. Jan Liwacz zmarł w 1980 r.

Fragment tekstu z wystawy pt. „Kuźnia”.

Tomasz Nowicki – Muzeum Filumenistyczne