Jan Józef Szczepański 12 I 1914 – 20 II 2003


II / III 2014 wystawa w Wypożyczalni PiMBP

{gallery}2014szczepplakat{/gallery}

   Był jak jego książki. Prosty i coraz głębszy w dochodzeniu prawdy – wspomina Stanisław Rodziński. Według Czesława Miłosza – człowiek nieugięty. Dla Stanisława Lema – wzór moralnego postępowania w czasach najgorszych. Dla przyjaciół niezwykły autorytet, człowiek wyjątkowo uczciwy i świadomy moralnych powinności ludzkich.

   Dla nas czytelników jeden z najwybitniejszych polskich pisarzy, autor ważnych powieści, opowiadań, esejów, reportaży. Także podróżnik, taternik, scenarzysta filmowy. Zawsze podejmujący tematy skupione wokół przemijania i kwestii moralnych. Wieloletni prezes Związku Literatów Polskich (aż do jego rozwiązania przez władze PRL w 1983) i Stowarzyszenia Polskich Pisarzy, związany z „Tygodnikiem Powszechnym”. Po wprowadzeniu stanu wojennego i zawieszeniu ZLP interweniował w obronie uwięzionych kolegów, uczestniczył w niezależnym ruchu kulturalnym. W 1989 wziął udział w obradach Okrągłego Stołu. Był laureatem nagród im. Hemingwaya (1959), PEN Clubu (1976 i 2001), Fundacji Jurzykowskiego (1978), im. Herdera (1982), im. A. Bocheńskiego (1987). Odznaczono go Krzyżem Armii Krajowej i Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

   Najsłynniejsze książki to eseje – „Przed nieznanym Trybunałem” (1975), „Maleńka encyklopedia totalizmu” (1990), „Wszyscy szukamy” (1998), reportaże – „Zatoka białych niedźwiedzi” (1960), „Do raju i z powrotem” (1964), „Czarne i białe” (1965), „Świat wielu czasów” (1969), „Koniec westernu” (1971), „Nasze nie nasze” (1984) oraz relacja z okresu prezesury w ZLP – „Kadencja” (1986). I najważniejszy zapis epoki – Dziennik Jana Józefa Szczepańskiego wydany pośmiertnie w trzech tomach (T. I 1945-1956, T. II 1957-1963, T. III 1964-1972), o którym sam autor pisał:
„Ten pamiętnik ma cel odpowiedzialny i trudny. Ma mnie wyleczyć i wychować. Nie będzie dla mnie rozrywką ani przyjemnością. Będzie obowiązkiem, przeważnie przykrym i uciążliwym. Czy można samego siebie zmienić? Zobaczę.”

   Warto przypomnieć sobie tę wybitną postać czytając choćby szczegółową biografię oraz wspomnienia przyjaciół, które ukazały się po śmierci pisarza w Tygodniku Powszechnym“ Nr 9 (2799), 2 marca 2003. Fragmenty tych materiałów wyeksponowane są na bibliotecznej sztaludze.

   Wystawa ma charakter otwarty. Zgromadzone książki – dzieła Jana Józefa Szczepańskiego, prace translatorskie oraz opracowania jego twórczości można wypożyczyć. I czytać.

Gorąco zapraszam do lektury.


Mariola Kowalcze

{gallery}2014szczep{/gallery}