Po Picassie już tylko Bóg

Po Picassie już tylko Bóg….

Poprzęcka Maria

UCZTA BOGIŃ

Kobiety, sztuka i życie

Agora SA, Warszawa 2012

„Po Picassie już tylko Bóg” – powiedziała Dora Maar do dawnego przyjaciela – Paula Eluarda, gdy bardzo samotny po stracie żony, poprosił ją o rękę. Rozstanie z Picassem przypłaciła kryzysem nerwowym. Zastąpiła ją szybko następna, 20 lat młodsza Francoise Gilot, która opuściła go po 10 latach, nie chcąc znosić już dłużej jego kaprysów i dziwactw. Artysta aby pocieszyć dawną kochankę, zakupił dla niej posiadłość w Menerbes na południu Francji. Po przebytym kryzysie Dora Maar próbowała zmierzyć się na nowo z normalnym życiem. Przeżywszy 14 lat z Picassem, żyła samotnie. Po śmierci,wśród jego rzeczy ktoś znalazł niewysłaną paczkę, a w niej srebrny pierścionek z inicjałami „P – D” – „Pour Dora”(dla Dory). Pierścionek był w kształcie buta i przypominał dawne narzędzie tortur. „Twórca sztuki i niszczyciel kobiet” porzucając kolejne towarzyszki życia, nigdy nie rozstawał się z nimi do końca. Dora także nigdy nie umiała zapomnieć demonicznego kochanka. Zbierając po nim drobiazgowe przedmioty, strzegła je i dokumentowała. Po jej śmierci zostały sprzedane na aukcji, gdzie osiągnęły niebotyczne ceny. Powód – stanowiły część legendy pozostałą po Picassie. Ta i podobne historie znalazły się w zbiorze opowieści – historyka sztuki Marii Poprzęckiej – o 12 kobietach, które kochane i porzucane, będąc obiektem licznych skandali, uwodziły, bulwersowały, intrygowały, a przede wszystkim…, tworzyły sztukę.

ACG

Być tak podwójnym jak Iwaszkiewicz – to wielka sztuka

Radosław Romaniuk

Inne życie

Biografia Jarosława Iwaszkiewicza Tom 1

Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2012

Być tak podwójnym jak Iwaszkiewicz to wielka sztuka – można zauważyć – czytając I tom biografii, o której stale głośno we wszystkich mediach, miesięcznik Nowe Książki ogłosił ją nawet publikacją roku. Edytor dwóch tomów Dzienników, korespondencji z Jeleńskim, Listów do córek w ramach studiów nad twórczością Iwaszkiewicza odbył podróże do Włoch i na Ukrainę. Nie dziwi zatem dokładność z jaką spotykamy się w powiązanym opisie relacji ze środowiskiem twórczym i rodziną, a faktami zewnętrznymi z życia pisarza. Wiele w niej elementów dotyczących emocjonalnych epizodów z życia, które znalazły odbicie w jego pisarstwie. I ten autobiografizm, który tak zafascynował R. Romaniuka sprawił, że obecność Iwaszkiewicza w literaturze odkrywana jest wciąż na nowo. Homoerotyczne związki ujęte bez podtekstów skandalizujących i sama interpretacja twórczości na tle życia literackiego dwudziestolecia międzywojennego, należą do niewątpliwych zalet tej publikacji. Dodatkowo, zawiera wiele nieznanych wątków z życia Iwaszkiewicza, nawet dla najbliższej rodziny. Także jednym z powodów, dla których autora fascynowała osobowość pisarza, jest stale przewijający się w jego twórczości nurt miłości i śmierci. Na wielki sukces tego wydawnictwa nałożyły się na siebie wielka obrazowość, plastyczny język biografa i zrozumienie dla inności i wielobarwności bogatego życia wewnętrznego jego bohatera. Niestety, na tom drugi przyjdzie nam jeszcze trochę poczekać.

ACG