Jak świętować 100. rocznicę urodzin Damy Poezji światowej sławy, felietonistki, noblistki, mistrzyni ironii słynącej z celnej riposty, autorki wierszy poważnych i niepoważnych, oryginalnych kolaży, tłumaczki oraz ilustratorki książek. Oczywiście czytać, czytać… By uatrakcyjnić fetę proponujemy szufladkową promocję patronki roku. Chcemy podarować poetce jej ulubiony i funkcjonalny gadżet. Szufladki! Trochę inne niż te, które ceniła w sztuce użytkowej i uznawała za genialny wynalazek w meblarstwie. Sama zaprojektowała komodę z mnóstwem przegródek na rozmaite kolekcje i drobiazgi. „Szufladą” nazywano też żartobliwie jej małe mieszkanie. W pierwszą rocznicę śmierci poetki, 1 lutego 2013 r. została otwarta w Kamienicy Szołayskich w Krakowie niezwykła ekspozycja – „Szuflada Szymborskiej”, prezentująca m.in. jej wieloszufladkowe dzieło, wyklejanki, różne bibeloty i pamiątki, książki, cytaty z twórczości, fotografie.
Wisława Szymborska broniła się przed zaszufladkowaniem. Wolę szuflady – czytamy w wierszu „Możliwości” (tomik „Ludzie na moście”). Metaforyczne szuflady działają na wyobraźnię, otwierają światy równoległe, angażują wszystkie zmysły. Pozwalają na szperanie i odnajdywanie cennych skarbów. Biblioteczne skrzynki katalogowe, które zawierają alfabetyczny lub działowy spis publikacji dostępnych na półkach, ułatwiają wszelkie poszukiwania. Pomagają trafić na prawdziwe rarytasy wydawnicze.
Projekt autorski zrealizowany w wypożyczalni Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej uwalnia poetkę z szufladek. Ale z tych unikatowych skrzynek odchodzących do lamusa. Zachęca do poznawania dzieł Szymborskiej nie tylko w roku jubileuszowym. Wszystko zgodnie z przesłaniem poetki: Czytanie książek to najpiękniejsza zabawa, jaką sobie ludzkość wymyśliła. I jeszcze: Zabawę trzeba traktować szczególnie poważnie.
Na fanów mistrzyni ironii i tych, którzy nie znają jeszcze jej twórczości, ale lubią literaturę z dobrej półki, czeka codzienne urodzinowe spotkanie z szacowną jubilatką. W nim wystawa, challenge dla miłośników jej twórczości, szufladkowy niezbędnik, by zrozumieć świat Szymborskiej i aktywnie współtworzyć projekt.
Do wygrania są książki i okolicznościowe gadżety z jubileuszowej torby. Warto zainspirować się ekspozycją przygotowaną w holu wypożyczalni Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Kłodzku by wziąć udział w twórczej przygodzie. A sporo jest ciekawostek, m.in. szufladkowy upominek dla poetki w formie instalacji skrzynkowej, wieloraki portret Szymborskiej. Jej zabawy poetyckie i artystyczne, literackie przyjaźnie. Intrygująca ćwiartka z cebulą i pastisze, czyli inspiracje twórcze innych pisarzy. Są wyklejanki z kalendarza na rok 2023, autorskie kartki pocztowe, jubileuszowa kolekcja zakładek i gadżetów, bieżące czasopisma o Szymborskiej na stylowych wieszakach. Wyjątkowe edycje graficzne dwóch tomików oraz 800 stron poezji na setkę poetki, felietony z zaskakującą puentą. Jeszcze fart dla edukacji – dowcipne porady dla amatorów pióra oraz bieżące.
Wystawowa oferta jest drobną prowokacją, by rozbudzić czytelniczą aktywność. Literacki i kolażowy stolik z niespodziankami dopinguje do niesztampowych popisów na codzienne świętowanie urodzin szacownej jubilatki. Do tego posłużą czytelnicze lektury nadobowiązkowe, czyli literacki challenge w notatniku oraz liryka z szufladki – bonus dla fanów noblistki i pasjonatów książek. Na zmotywowanych czekają książkowe nagrody z jubileuszowej torby i pamiątkowe zakładki nieodzowne przy lekturze, też z kolejnym wyzwaniem. I jak to bywało w bibliotekach unikatowa skrzynka ze szczegółową bibliografią wystawową. Układ działowy, niekoniecznie w myśl fachowych zasad, wymyślony na potrzeby projektu. Za to niezła pomoc w edukacji potencjalnych odbiorców. Skoro są skrzynki katalogowe to muszą być w komplecie specjalistyczne kartki. Na nich zapisane są różne nowinki o noblistce. Dodatkowe anegdotki zdobią kolaże zainspirowane artystyczną pasją poetki. Wystawowy miszmasz, fragmenty wyjęte z kontekstu, newsy znalezione w książkach to drobne wskazówki dla czytelników, by otworzyli się na Szymborską i drążyli temat dalej.
Serdecznie zapraszamy do twórczej przygody zupełnie na luzie. Zawsze w godzinach otwarcia wypożyczalni. Biblioteczne szufladki o Szymborskiej formalnie otwarte do końca grudnia – czytanie nie ma granic.
Mamy nadzieję, że skromna szufladkowa próba pokazania niezwykłego talentu Szymborskiej, ciekawostek o poetce, która inspiruje innych twórców, również podziała na gości i czytelników kłodzkiej biblioteki. Zachęci do artystycznej inwencji. Każdy z nas może przeżyć chwile z poetką. Wystarczy wziąć do ręki dowolny tomik poezji, jej felietony, humorystyczne wyklejanki, dziecięce zapiski czy wspomnienia. I zacząć czytać… Albo wpaść do nas. Szufladkowy niezbędnik czeka.
Mariola Kowalcze
Biblioteczne szufladki o Szymborskiej. Wystawa z zabawą twórczą i nagrodami, V-XII 2023, hol wypożyczalni PiMBP w Kłodzku.
Koncepcja i realizacja: Mariola Kowalcze
