Jaka jest niewyobrażalna moc imaginacji twórczej nie trzeba nikogo specjalnie przekonywać. Literatura piękna to wyjątkowy przykład potęgi wyobraźni pisarzy, dzięki której my – odbiorcy możemy przenieść się w nierealny świat, gdzie niemożliwe staje się możliwym. Nowe horyzonty i nieskończona liczba światów – wszystko na wyciągnięcie ręki. „Czytać to znaczy tłumaczyć” jak twierdzi Wystan Hugh Auden („Ręka farbiarza i inne eseje”, Warszawa 1988) oraz „Żadna książka – zwłaszcza słownik – nie istnieje w pełni bez swoich czytelników” podkreśla Alberto Manguel w „Słowniku miejsc wyobrażonych” (Warszawa 2019).
Przestrzeń kreowana – pisarze – siła wyobraźni – czytelnicy
Czy opowiadane historie mogą trafić wprost do naszej wyobraźni? Czy dalej już sami potrafimy stwarzać fikcję? Czy staniemy się nienasyconymi poszukiwaczami? Czy podróż bez mapy z osobliwą kontemplacją wyimaginowanej przestrzeni stanie się zachęcającą propozycją dla miłośników dobrej literatury i szansą na subiektywne projekcje? Może poeta miał rację, pisząc słowa, że „najpiękniejszy jest przedmiot / którego nie ma” (Zbigniew Herbert, „Studium przedmiotu”,Wrocław 1995). Jak się przekonać? Wyobraźnia nam podpowie. Albo nowa wystawa w holu wypożyczalni kłodzkiej biblioteki pomyślana jako skromny ukłon dla fenomenu artystycznej fantazji i źródło kolejnych lektur. Kusząca (nie)miejscami, które istnieją tylko w geografii wymyślonej, utrwalone przez pisarzy i odczytywane przez odbiorców.
I jak Imaginarium literackie
„Poza mapą. Imaginarium literackie” to projekt zainspirowany prawdziwą perełką wydawniczą. Rok temu ukazał się polski przekład „Słownika miejsc wyobrażonych” autorstwa Alberto Manguela (argentyńskiego pisarza, edytora, tłumacza) i Gianniego Guadalupiego (włoskiego historyka) poszerzony o kilkanaście rodzimych haseł (PIW, 2019). Aż 1001 stron (jak słynna „Księga tysiąca i jednej nocy”) wyjątkowego przewodnika o najważniejszych, najciekawszych, też mało znanych i fikcyjnych światach stworzonych siłą imaginacji autorów. Poza opisami słownik zawiera mnóstwo map, rysunków, grafik związanych z przedstawianymi miejscami. Dzięki niemu, możemy powrócić do ulubionych krain bądź odkryć je na nowo. A jak Arcydzieło wskaże drogę.
E jak Ekspozycja
Prezentowana wystawa to skromny wybór z ogromnego księgozbioru, cuda literatury od A do Z jak w słowniku, ale w układzie niekoniecznie alfabetycznym z dużą dawką swobody. A jak Arcydzieło, F jak Fantazjana, może J jak Jezioro Śniętego Karpia słynące z najprzedniejszej wody sodowej lub L jak Lailonia, R jak Rymy, O jak Osiełkowo, itp. Są też Wyspy, Zamki, Miasta, Krainy z krótką notą zachęcającą do odkrywania światów równoległych. Pojawia się Olga Tokarczuk, noblistka, która przypomina istotę „Tajemnicy przez duże T” i słynną „grafikę Flammariona”. Ten metaforyczny rysunek do dziś budzi zachwyt. Ziemia na tle wszechświata według fantazji średniowiecznych i wędrowiec wychylający się poza krawędź firmamentu. Piękna, wymowna wizja.
Ć jak Ćwiczenia z geografii kreowanej
Wszystkich uważnych i dociekliwych tropicieli starszych oraz młodszych zapraszamy do zabawnej podróży bez mapy i poznawania tajemnic skrywanych w pisarskim wszechświecie. Dla zainteresowanych mamy pozornie trudny quiz, by przywołać (nie)miejsca. Podpowiedzi są „Poza mapą” w wystawowym IMAGINARIUM LITERACKIM. Wystarczy mocno się rozglądać i czytać. Tylko 35 pytań, poważnych i z humorem. Wiecie, gdzie leży Prawiek? Czy Wycinanki są do czytania? Znacie Literacki Koniec Świata lub mistrzynię wyobraźni i osobliwą fankę wszelkich kapci, łapci, papci oraz wszelkich niedoparek? A może dziwacznych koneserów żab? Potraficie przetłumaczyć z jęz. starolailońskiego: „Jeździć brawurowo na małym różowym słoniu bez ucha, potrząsając zarazem chorągiewką bladoniebieską z jedwabnej wstążki i kręcąc młynka palcami krwiście pomalowanymi”?
Za każde 5 poprawnych odpowiedzi książka, za całość góra książek. Wypełnioną kartę (do pobrania też na stronie www.biblioteka.klodzko.pl) należy przynieść do wypożyczalni PiMBP w Kłodzku. Niespodzianka będzie od ręki. Podróż bez mapy tylko do końca lutego 2021 r. Tajniki pisarskiego uniwersum z zagadkową czytelniczą przygodą czekają na fanów dobrych książek.
W jak Wyobraźnia
Na koniec pofantazjujmy sobie – wszyscy chętnie sięgną po lektury, tak jak bohaterka z opowieści Klausa Hagerupa „O dziewczynce, która chciała ocalić książki” (Warszawa 2019). Dlaczego? Sprawdźcie sami. Albo zaproście „Panią Wyobraźnię”…
Z przyjemnością podkreślimy, że autorski projekt zyskał uznanie w oczach wydawcy „Słownika miejsc wyobrażonych”, czyli Państwowego Instytutu Wydawniczego. Bardzo miłe wyróżnienie – pięknie dziękujemy. Wesołej literackiej przygody. Każdy Cz jak Czuły czytelnik jest mile widziany.
Poza mapą. IMAGINARIUM LITERACKIE IX 2020 • II 2021 wystawa
Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna im. Marii Dąbrowskiej w Kłodzku • Wypożyczalnia
Koncepcja i realizacja – Mariola Kowalcze
